Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
Fotografia w górnej animacji: 1 Fotografia w górnej animacji: 2 Fotografia w górnej animacji: 3 Fotografia w górnej animacji: 4 Fotografia w górnej animacji: 5 Fotografia w górnej animacji: 6 Fotografia w górnej animacji: 7

Historia Gminy

 

U stóp świętokrzyskiego klasztoru w Dolinie Kielecko - Łagowskiej położona jest gmina Bieliny. Pierwsze wzmianki o najstarszych miejscowościach gminy - Bielinach i Lechowie związane są właśnie z klasztorem świętokrzyskim, a dokładniej - z ustalaniem granic między dobrami opactwa benedyktynów, a ziemiami biskupstwa krakowskiego i biskupstwa włocławskiego. W 1374 roku przy opisie granic po raz pierwszy został wymieniony Lechowiecz, który graniczył z Ratajami (Wólka Milanowska). W 1464 roku nastąpiło odnowienie granic klasztornych od strony Jeziorka, Bielin i Lechowa, które należały do biskupa krakowskiego - dokładniejszy ich opis pochodzi z roku 1476. Wtedy Piotr Dunin z Prawkowic, podkomorzy sandomierski i starosta łęczycki sypał kopce graniczne pomiędzy wsiami Bieliny i Lechów należącymi do biskupa krakowskiego Jana Rzeszowskiego, a posiadłościami opactwa świętokrzyskiego. Granica prowadziła przez Przełęcz Hucką i rozdzielała dzisiejsze miejscowości Hutę Szklaną i Bartoszowiny, leżące po stronie klasztornej, od Huty Starej, Huty Starej Koszary i Lechowa. W pewnej części linię graniczną stanowiła ścieżka lechowska prowadząca z Lechowa (lub Lechówka) prawdopodobnie do klasztoru – mimo znacznej odległości mieszkańcy tej miejscowości do chwili obecnej często pieszo udają się do kościoła na Świętym Krzyżu. O istnieniu znaków granicznych z 1476 roku wspomina także przeor Radziszewski przy okazji sporu granicznego między włościanami z Huty Starej i Szklanej we wrześniu 1809 roku.

Patrząc na współczesny obraz gminy Bieliny zdominowany przez pola oraz lasy, a przy tym niemal całkowicie pozbawiony zakładów przemysłowych, wydaje się, że teren ten od zawsze związany był przede wszystkim z rolnictwem. Gdyby cofnąć się w czasie, do okresu, który pamiętają tylko najstarsi mieszkańcy, a nawet dalej jeszcze o kilka dekad, charakter gospodarczy tego obszaru zapewne niewiele by się różnił od współczesnego. Zdziwienie może więc budzić fakt, że początki prawie wszystkich miejscowości z terenu gminy Bieliny wiążą się z nie z osadnictwem rolników, a z ośrodkami przemysłu. Dzisiejsze wsie: Napęków, Makoszyn i Belno powstały z osad przy kuźnicach, ich mieszkańcy zajmowali się więc wydobyciem i hutnictwem żelaza. Z kolei Kakonin, Porąbki oraz Huty rozwinęły się na miejscu istniejących tu niegdyś hut szkła.

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA Z KART HISTORII GMINY BIELINY

·   XIV wiek – pierwsze wzmianki o Lechowie

·  12  grudnia 1455 - król Kazimierz IV Jagiellończyk przenosi na prawo niemieckie Kielce i 11 innych miejscowości w tym Bieliny

·  XV wiek – według "Liber Beneficiorum" Jana Długosza w Bielinach było 14 łanów kmiecych, 2 łany sołeckie i 1 karczma z rolą

·  1466 - w dokumencie wystawionym przez klasztor na Św. Krzyżu pojawiają się Bieliny i Lechów

·  1529 –  pierwsze wzmianki o Szklanej Hucie

·  1533 – w dokumentach dotyczących wizyty biskupa Piotra Tomickiego w Bodzentynie znajduje się wzmianka o tym, że młynarz z Bielin płaci dziesięcinę w postaci czterech garnców wina.

·  1582 – pierwsze dzwony w kościele bielińskim

·  1619 – pierwsze wzmianki o Hucie Nowej

·  1625 – założenie huty w Kakoninie i Hucie Starej

·  1637 – powstanie kościoła parafialnego w Bielinach

·   I połowa XVII wieku – pierwsze wzmianki o Makoszynie (kuźnica żelaza)

·   8 kwietnia 1657 - zginął tragicznie zamordowany przez Kozaków pierwszy proboszcz kościoła w Bielinach ks. Jan Słopiecki

·  1783 – pierwsza wzmianka o Napękowie (istniała tam kuźnica założona przez włoskiego podróżnika J. F. Carosiego)

·  1787 – pierwszy znany spis ludności w parafii Bieliny. Mieszkało 1765 ludzi w tym 12 osób mających więcej jak 80 lat

·  1793 – urodził się w Bielinach przyszły biskup diecezji sandomierskiej Józef Michał Juszyński

·  1794 - pierwsze wzmianki o Hucie Podłysicy. Jest prywatną własnością generała rosyjskiego

·  1795 – Bieliny w zaborze austriackim

·  1795 – Bieliny, Kakonin i Porąbki przejęte przez skarb państwa od biskupów krakowskich

·  1802 – w Bielinach powstają pierwsze kapliczki przydrożne. Istnieją do dzisiaj

·  1804 – pożar i zniszczenie zabudowań przykościelnych

·  30 października 1808 – urodził się w Bielinach Karol Teliga, w przyszłości profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego

·  1815 – Bieliny w zaborze rosyjskim

·  1818 – pierwsze wzmianki o dzisiejszym cmentarzu w Bielinach. Stary cmentarz był przy kościele i w jego podziemiach

·  1823 – pierwsza szkoła w Napękowie przy dworze

·  1831 – proboszcz bieliński Jędrzej Poniewierski oddaje powstańczemu Rządowi Narodowemu srebrny krzyż i kielich z paterą z przeznaczeniem na wsparcie powstania listopadowego

·  1838 - proboszcz Poniewierski przy wydatnej pomocy parafian rozbudowuje kościół do wyglądu dzisiejszego

·  1840 – uwłaszczenie w Kakoninie i Porąbkach

·  1844 – chłopi z Kakonina i Porąbek współpracują z ks. Ściegiennym, który przygotowywał ogólnokrajowe powstanie

·  1849 – uwłaszczenie w Bielinach Poduchownych. Proboszcz Gierasiński zamienia 34 rodzinom pańszczyznę na czynsz

·  1853 – Urban Rzepecki bierze w dzierżawę ziemie kościelne w Bielinach

·  1859 - przy kościele parafialnym istnieje "szkółka nieformalna", w której uczą księża

·  1859 - w Nowej Hucie i Napękowie istnieją szkółki prywatne, w których uczą miejscowe dziedziczki, w Hucie panny Trepko, w Napękowie pani Wołoszowska

·  1863-1864 – czynny udział mieszkańców Kakonina i Huty Nowej w powstaniu styczniowym

·  1865 – powstanie w Bielinach państwowej szkoły elementarnej. Nauka odbywa się w języku rosyjskim

·  9 marca 1884 – umiera Karol Teliga

·  27 lutego 1913 – urodził się w Bielinach Kazimierz Sabbat, w przyszłości premier i prezydent rządu polskiego na emigracji

·  9 września 1914 - urodził się Józef Teliga, żołnierz AK

·  1917 – założenie szkoły powszechnej w Porąbkach i Makoszynie

·  1919 – urodził się Józef Ozga Michalski, w przyszłości poseł na Sejm, działacz ludowy, członek władz rządowych, poeta

·  1922 – pierwsze wzmianki o szkołach w Hucie Nowej-Podłysicy, Kakoninie, Hucie Nowej-Koszary, Bartoszowinach, w Lechowie i Belnie

·  1922 – powstaje Ochotnicza Straż Pożarna w Bielinach

·  1925 – parafia Bieliny powraca do diecezji kieleckiej

·  1933 – nowa, drewniana szkoła w Bielinach, przy ul. Starowiejskiej

·  1938 – debiut Józefa Ozgi Michalskiego. Ukazują się "Godki świętokrzyskie"

·    Wrzesień 1939 – wkroczenie wojsk niemieckich do Lechowa. Niemcy podpalili wieś, były osoby zabite

·  1939 – decyzją władz niemieckich Bieliny należą do powiatu kieleckiego w dystrykcie radomskim

·  1939 – szkoła w Hucie Nowej Podłysicy przeznaczona przez Niemców na szpital, ponieważ wybuchła epidemia tyfusu plamistego. W Bielinach w szkole były magazyny zbożowe

·  11 listopada 1939 - Początki konspiracji w gminie Bieliny. Powstaje komórka Służby Zwycięstwu Polsce. Jej komendantem jest Jan Sobkiewicz z Kakonina

·  1941 - w Bielinach powstał posterunek żandarmerii niemieckiej

·  13 kwietnia 1941 - Aresztowanie ks. Nowackiego i Charzewskiego oraz 12 innych mężczyzn. Księży wywieziono do Oświęcimia. Tam zginęli.

·  27 września 1941 – aresztowano 10 mężczyzn, w tym nauczyciela Władysława Turynę

·  1943 - Posterunek żandarmerii został przekształcony w policyjny punkt oporu.

·  Maj 1943 – Niemcy zamordowali 8 osób w Hucie Szklanej

·  2 czerwca 1943 - Pacyfikacja Kakonina. Rozstrzelano 9 osób.

·  Jesień 1943 – wywieziono z gminy Bieliny wszystkie rodziny żydowskie. Najpierw do Bodzentyna, potem do obozu na  Majdanku

·  Grudzień 1943 - Oddział Specjalny Batalionów Chłopskich z Łagowa unieruchomił tartak w Lechowie

·  8 marca 1944 - Oddział AK "Barabasza" wykonał nieudany napad na posterunek żandarmerii w Bielinach

·  9 marca 1944 - Zamordowano 19 mieszkańców Bielin w odwecie za napad na posterunek żandarmerii.

·  Kwiecień 1944 - Żołnierze Barabasza zorganizowali zasadzkę koło Widełek. Zlikwidowano 3 żandarmów z Bielin

·  Sierpień 1944 - Patrol Armii Krajowej "Barabasza" w Hucie Szklanej starł się z patrolem Wehrmachtu. Niemcy stracili 3 żołnierzy, 10 żołnierzy partyzanci wzięli do niewoli. Oddziałem dowodził kpr. "Jurek" Tadeusz Kuchta

·  15 stycznia 1945 – Bieliny opuszczają wojska niemieckie, wkracza Armia Czerwona

·  1950 – powstanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Bielinach

·  19 grudnia 1952 – elektryfikacja kościoła w Bielinach

·  I połowa lat 50 – pan Twardowski zakłada pierwszą plantacje truskawek w Bielinach, powstaje Spółdzielnia Zdrowia

·  I połowa lat 50 – powstaje zespół "Wesele świętokrzyskie"

·  Lata 70 – Bieliny mają wodę z wodociągów

·  1973 – utworzenie Gminy Bieliny

·  1983 – początek budowy nowej szkoły w Bielinach

·  15 września 1984 – aresztowanie przez władze PRL Józefa Teligi – oskarżonego o szpiegostwo i próbę obalenia ustroju

·  15 lipca 1989 – umiera Kazimierz Sabbat

·  1989 rok - Tadeusz Kowalczyk zostaje posłem Sejmu kontraktowego  z ramienia "Solidarności"

·  1990 – pierwsze demokratyczne wybory samorządowe w gminie Bieliny

·  Marzec 1992 – otwarcie nowej szkoły w Bielinach

·  1993 – I Festiwal Piosenki Turystycznej w Bielinach

·  1995 – powstaje zespół Bielinianki

·  13 kwietnia 1998 – odsłonięcie w Hucie Szklanej pomnika ku czci ofiar Katynia, Ostaszkowa i Miednoje

·  1 września 1999 –naukę rozpoczynają pierwsze klasy w gimnazjum

·  30 września 2000 – nowa szkoła w Hucie Nowej

·  Marzec 2001 – wizyta duszpasterska biskupa Mieczysława Jaworskiego w parafii Bieliny

·  Czerwiec 2001 – Nidzianka Bieliny awansuje do piątej ligi

·  18 grudnia 2001 – gmina Bieliny ma herb i flagę

·  10 lutego 2002 – umiera Józef Ozga Michalski

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Katarzyna Witkowska
  • Bieliny
  • Bodzentyn
  • Górno
  • Łączna
  • Masłów
  • suchedzinów
  • Wąchock
Stowarzyszenie 'Lokalna Grupa Działania - Wokół Łysej Góry', ul. Partyzantów 3, 26-004 Bieliny, woj. świętokrzyskie
tel.: 41 26 08 153, fax: 41 26 08 167, email: sekretariat@wokollysejgory.pl, http://www.wokollysejgory.pl
NIP: 657-269-35-04, Regon: 260081103
Rachunek bankowy: mBank SA O/Kielce 15 1140 2020 0000 5130 5300 1001
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x